Wat is accountability?

Vaak blijkt het lastig de waardevolle bijdrage die de communicatiefunctie van een bedrijf heeft, concreet te benoemen. En dat terwijl communicatie management binnen een organisatie steeds meer een initiërende functie heeft, waarbij het hebben van overzicht en regie uitgangspunt is. Cateau Communicatie helpt bedrijven en overheden bij het meetbaar maken van de kwaliteit van de communicatiefunctie.

De pijlers van accountability

In het algemeen kun je zeggen dat accountability zich concentreert op:

• het afleggen van verantwoording;
• het nemen van verantwoordelijkheid.

Het afleggen van verantwoording heeft een passieve connotatie: de aanleiding is bijvoorbeeld de CEO of COO die vraagt om inzage in de bijdrage die een afdeling, product of proces heeft geleverd aan de organisatiedoelstellingen. De benadering van accountability is hier reactief omdat het afleggen van verantwoording na oplevering plaatsvindt.
Het nemen van verantwoordelijkheid heeft een actieve connotatie: de aanleiding is bijvoorbeeld de manager van een afdeling die de meerwaarde van zijn afdeling, product of proces wil aantonen omdat hij daar zelf het organisatiebelang van inziet. De benadering van accountability is hier actief, omdat het nemen van verantwoordelijkheid bij uitstek vooraf en tijdens oplevering plaatsvindt.

Balans en regie

De ene invulling van het begrip accountability is niet belangrijker dan de andere, omdat het afleggen van verantwoording geen toegevoegde waarde heeft als niemand daarvoor de verantwoordelijkheid neemt. De aanleiding voor het accountable willen of moeten zijn kan echter verschillen. Het is belangrijk je te realiseren dat de twee benaderingen in evenwicht moeten zijn. In de ideale situatie neem je je verantwoordelijkheid én leg je verantwoording af. Je geeft dan antwoord op de vragen:

• Wat gaan we doen?Wanneer gaan we dat doen?Hoe weten we dat het (goed) gedaan is?
• Pas dan is het mogelijk de regie te voeren op de communicatiefunctie van een organisatie.

Kwantitatief en kwalitatief

Een veelgehoord misverstand is dat het bij accountability van communicatie alleen gaat om het ophoesten van cijfers in  een rapportage, op basis waarvan dan besluitvorming plaatsvindt. Accountability is veel meer dan dat. Je kunt hier goed de vergelijking met projectmanagement maken, waarbij wordt gestuurd op scope, planning, middelen, tijd én kwaliteit. Een projectmanager is bij uitstek een persoon die zowel verantwoordelijkheid moet nemen (anders bereikt hij zijn doelstellingen niet) als verantwoording moet afleggen (aan een stuurgroep of opdrachtgever). En dat doet hij niet alleen op basis van cijfers: Een goede project manager legt vooraf heel duidelijk zijn doelstellingen vast, maakt ze SMART en zorgt er daarmee voor dat hij bij oplevering van het project precies kan aantonen wat hij heeft bereikt, zowel kwalitatief als kwantitatief.